Биржа деген не: KASE, AIX және әлемдік алаңдар
Қор биржасы деген не, ол қалай жұмыс істейді, Қазақстандағы KASE пен AIX не үшін керек, биржа мен форекстің айырмашылығы және онда сауда жасау үшін не қажет.
Биржа не істейді
Биржа — сауда алаңы. Оның үш міндеті бар:
Кездестіру. Сатушы мен сатып алушы бір жерде, бір ережемен табысады. Сізге акцияны кімнен алатыныңызды іздеудің қажеті жоқ.
Баға жариялау. Барлық мәміле ашық тіркеледі, бағаны кез келген адам көре алады. Бұл — көше айырбасынан басты айырмашылық.
Кепілдік беру. Биржаның есеп айырысу жүйесі мәміленің орындалуын қамтамасыз етеді: ақшасын төлеген адам қағазын алады.
Қазақстандағы алаңдар
KASE — Қазақстан қор биржасы, 1993 жылдан жұмыс істейді, Алматыда. Мұнда қазақстандық компаниялардың акциялары (KazMunayGas, Kaspi, Halyk, KEGOC), мемлекеттік және корпоративтік облигациялар, сондай-ақ валюта саудаланады. Теңгенің ресми бағамы да осы жердегі сауда нәтижесінде қалыптасады.
AIX — Astana International Exchange, АХҚО (AIFC) аумағында. Ағылшын құқығы негізінде жұмыс істейді, шетелдік инвесторларға және халықаралық листингке бағдарланған.
Әлемдік деңгейде негізгі алаңдар: NYSE және NASDAQ (АҚШ), LSE (Лондон), Euronext (ЕО), Гонконг және Шанхай биржалары.
Биржада не саудаланады
- Акция — компанияның үлесі. Толығырақ.
- Облигация — қарыз қағазы, тіркелген пайызбен.
- ETF — ондаған компанияға бірден бөлінетін қор үлесі.
- Фьючерс және опцион — болашақтағы бағаға жасалатын келісімдер, тәуекелі жоғары құралдар.
- Валюта — KASE-де доллар-теңге саудасы жүреді, бағам осы жерде қалыптасады.
Биржаға қалай шығуға болады
Жеке адам биржаға тікелей қосыла алмайды — ол үшін лицензия керек. Жол делдал арқылы:
- Брокер таңдайсыз — қазақстандық (KASE мүшесі) немесе халықаралық.
- Шот ашасыз — жеке куәлік және мекенжай растамасымен, әдетте онлайн.
- Ақша салып, тапсырыс бересіз — терминал не қосымша арқылы.
Брокер әр мәміледен комиссия алады, кейде шотты жүргізгені үшін де ақы қояды. Брокер деген кім және ол ақшаны неден табады.
Биржа мен форекс: қайсысы кімге
Ақшаңызды жылдар бойы өсіргіңіз келсе — биржадағы акциялар мен қорлар. Бұл инвестиция: мерзімі ұзақ, уақыт шығыны аз.
Баға қозғалысымен күнделікті жұмыс істегіңіз келсе — валюта нарығы мен CFD. Бұл трейдинг: мерзімі қысқа, тәуекелі жоғары, күнделікті қатысуды талап етеді.
Екеуін араластырмаған жөн. Ең жиі кездесетін қате — «инвестиция жасаймын» деп кіріп, иінтірекпен қысқа мәміле жасау.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қор биржасы деген не?
Қор биржасы — акция, облигация және басқа бағалы қағаздар сатылатын ұйымдастырылған алаң. Оның мәні — сатушы мен сатып алушыны бір ережемен, ашық бағамен кездестіру. Биржа мәміленің орындалуына кепілдік береді және бағаны жариялап отырады.
Қазақстанда қандай биржалар бар?
Екеуі. KASE (Қазақстан қор биржасы, Алматы) — 1993 жылдан жұмыс істейтін негізгі алаң: акциялар, облигациялар, валюта. AIX (Astana International Exchange, АХҚО аумағында) — ағылшын құқығы негізінде жұмыс істейтін халықаралық алаң, шетелдік инвесторларға бағытталған.
Биржа мен форекстің айырмашылығы неде?
Биржада орталық алаң бар: мәмілелер бір жерде тіркеледі, көлемдер ашық. Форексте ондай орталық жоқ — банктер мен брокерлер өзара тікелей желі арқылы жұмыс істейді. Тағы бір айырма: биржада сіз активтің өзін сатып ала аласыз, бөлшек форексте әдетте оның бағасына жасалған келісімді ғана.
- Ең аз депозит
- $50
- Спред
- 1.0 пункттен бастап (Standard STP)
- Комиссия
- лотына $3 (әр бағытта, Raw ECN)
- Ең аз депозит
- $100
- Спред
- 1.1 пункттен бастап (Standard STP)
- Комиссия
- лотына $3 (әр бағытта, Raw ECN)
- Ең аз депозит
- $100
- Спред
- 1.2 пункттен бастап
- Комиссия
- лотына $3.5 (әр бағытта)