1 биткоин қанша тұрады?

Бағасы үздіксіз өзгереді және оны тек сұраныс пен ұсыныс анықтайды: артында мемлекет те, кепілдік те жоқ. Тарихта биткоин бірнеше рет 70–80% арзандап, кейін жаңа шыңға шыққан. Сондықтан нақты сан бір аптада-ақ ескіреді — ағымдағы бағаны биржадан қараңыз.

Биткоинді бөліп сатып алуға бола ма?

Иә. Ең кіші бөлігі — сатоши, бұл биткоиннің жүз миллионнан бір бөлігі. Яғни толық монета сатып алудың қажеті жоқ, бірнеше мың теңгеге де алуға болады.

Биткоин деген не және оның бағасы неден құралады

Q: Биткоин деген не?

Биткоин — 2009 жылы іске қосылған сандық валюта. Оның ерекшелігі — оны шығаратын орталық банк те, басқаратын компания да жоқ. Барлық транзакция блокчейн деп аталатын ашық тізбекте сақталады, оны мыңдаған тәуелсіз компьютер бірдей көшірмемен ұстайды. Жалпы саны 21 миллионмен шектелген.

Биткоин не үшін жасалды

2008 жылы Satoshi Nakamoto деген атпен шыққан құжатта бір идея айтылды: банксіз, делдалсыз, бір адамнан екінші адамға тікелей ақша жіберу жүйесі. 2009 жылы ол іске қосылды.

Классикалық аударымда сіз банкке сенесіз: ол балансты жүргізеді, аударымды растайды. Биткоинде мұндай орталық жоқ. Оның орнына — барлық транзакция жазылатын ашық кітап, оның көшірмесі мыңдаған компьютерде тұрады. Жазбаны өзгерту үшін желінің басым бөлігін бақылау керек, бұл іс жүзінде мүмкін емес.

Блокчейн қалай жұмыс істейді

Транзакциялар блоктарға жиналады. Әр жаңа блок алдыңғысының сандық «саусақ ізін» ішіне алады, сондықтан тізбектің ортасындағы бір жазбаны өзгертсеңіз, одан кейінгі бүкіл тізбек жарамсыз болады.

Блокты кім қосатынын майнинг шешеді: компьютерлер есептеу жұмысын жасайды, бірінші шешкені блокты қосып, сыйақы алады. Дәл осы механизм жүйені сыртқы билікке тәуелсіз етеді.

Неге саны шектеулі

Биткоин хаттамасында қатаң ереже жазылған: барлығы 21 миллион монета ғана шығарылады. Оның үстіне сыйақы шамамен төрт жылда бір рет екі есе азаяды — бұл халвинг деп аталады.

Мұның мәні: жаңа биткоиннің пайда болу жылдамдығы алдын ала белгілі және оны ешкім өзгерте алмайды. Дәстүрлі валютада орталық банк қосымша ақша шығара алады, мұнда ондай мүмкіндік жоқ.

Баға неге осынша секіреді

Биткоиннің артында пайда табатын бизнес те, дивиденд те, мемлекеттің кепілдігі де жоқ. Оның бағасын тек сатып алушылар мен сатушылардың балансы анықтайды.

Әсер ететін негізгі факторлар:

ірі инвесторлар мен қорлардың кіруі не шығуы;
елдердегі реттеу туралы шешімдер;
халвингтен кейінгі ұсыныстың азаюы;
жалпы нарықтағы тәуекелге деген көңіл күй;
ірі биржалардағы оқиғалар.

Нәтижесінде тарихта бірнеше рет 70–80% құлдырау болған. Бұл — активтің қалыпты мінез-құлқы, ақау емес. Сондықтан биткоинге бөлінетін сома — жоғалтуға дайын сома болуы керек.

Қазақстанда қалай сатып алуға болады

Крипто-биржа арқылы. Тіркелесіз, жеке басты растайсыз, картамен не аударыммен теңге салып, биткоин сатып аласыз. Комиссия мен шығару шарттарын алдын ала қараңыз.

Брокердегі CFD арқылы. Бұл — монетаның өзін емес, бағасын сатып алу. Криптоны сақтаудың қажеті жоқ, бірақ монета сіздің қолыңызда болмайды.

Екеуінің айырмасы шешуші: биржада сатып алған биткоинді өз әмияныңызға шығара аласыз, CFD-де шығаратын ештеңе жоқ.

Сақтау. Биржада қалдыру ыңғайлы, бірақ тәуекелі бар: биржа бұғатталуы не құлауы мүмкін. Ұзақ ұстайтын сома үшін жеке әмиян (аппараттық немесе бағдарламалық) қауіпсіз.

Не істемеу керек

«Кепілді табыс» уәде ететін жобаларға ақша бермеңіз. Криптода да, дәстүрлі нарықта да кепілдік жоқ. Ондай ұсыныстардың көбі — қаржы пирамидасы.

Иінтірекпен бастамаңыз. Биткоин өзі күніне 5–10% қозғалады. Оған 1:100 иінтірек қосу — депозитті бірнеше сағатта жоюдың ең қысқа жолы. Иінтірек қалай жұмыс істейді.

Бүкіл жинағыңызды салмаңыз. Криптодағы үлес портфельдің шағын бөлігі болғаны жөн.

Жалпы технология туралы — «Криптовалюта деген не» мақаласында.