Трейдинг халал ма: ғалымдардың пікірлері және нақты механика

Неге бір жауап жоқ

«Трейдинг халал ма» деген сұрақ дұрыс қойылмаған сұрақ. Трейдинг — бір операция емес, ондаған түрлі механизмнің жалпы атауы. Акцияны сатып алып, үш жыл ұстау мен иінтірекпен валюта жұбында он минуттық мәміле жасау — техникалық тұрғыдан мүлдем басқа нәрселер.

Сондықтан ғалымдар да бір жауап бермейді: олар нақты операцияның құрылымын қарайды.

Қай жерде келісім бар

Рұқсат етілген саладағы компанияның акциясын нақты сатып алу. Егер компания шариғатқа қайшы бизнеспен (алкоголь, шошқа өнімі, құмар ойын, пайыздық қаржыландыру, порнография) айналыспаса, қарыз жүктемесі белгіленген шектен аспаса және сіз акцияны шын мәнінде иеленсеңіз — ғалымдардың басым бөлігі мұны рұқсат етілген деп санайды. Дүниежүзілік деңгейде осы принцип бойынша шариғат индекстері (Dow Jones Islamic Market, S&P Shariah) құрылған.

Таза алыпсатарлық пен пайыз. Екінші шетте де келісім бар: ақшаны ақшаға өсіммен беру (риба) және нәтижесі тек кездейсоқтыққа тәуелді әрекет (майсир) рұқсат етілмейді.

Қай жерде дау бар

Дау — дәл ортада, яғни бүгінгі бөлшек трейдингтің көп бөлігі орналасқан жерде.

CFD және деривативтер. CFD — активтің өзі емес, оның бағасының айырмасына жасалатын келісім. Сіз мұнайды да, акцияны да қолыңызға алмайсыз. Ғалымдардың бір бөлігі мұны сатылмайтын нәрсені сату (бай' ма ляйса 'индака) деп есептеп, рұқсат етпейді. Екінші бөлігі мұны мүлікті емес, құқықты айырбастау деп қарап, белгілі шарттармен жол береді.

Иінтірек. Брокер сізге ақша бермейді, ол маржаны бөгейді — бұл классикалық қарыз емес. Бірақ кейбір ғалымдар иінтіректі жасырын пайыздық қаржыландыру деп бағалайды, әсіресе оған своп тіркелген болса.

Қысқа позиция. Сізде жоқ активті сату. Бұл жерде дау ең өткір: көп ғалым мұны рұқсат етпейді, себебі иелікте жоқ нәрсе сатылып тұр.

Своп-фри шот: не шешеді, не шешпейді

Шешеді: позицияны түнге қалдырғандағы пайыздық есептеу өшіріледі. Бұл — рибаның ең анық көрінісі, және оны алып тастау нақты нәтиже.

Шешпейді: - CFD-де актив жеткізілмейді — бұл сұрақ орнында қалады; - иінтірек механизмі өзгермейді; - мәміленің мерзімі мен сипаты (алыпсатарлық па, инвестиция ма) бұрынғыдай; - көп брокер своптың орнына әкімшілік комиссия енгізеді, ал ол ұсталған күнге пропорционал болса — механизм іс жүзінде қайта оралады.

Сондықтан своп-фриді «халал сертификаты» ретінде емес, бір мәселені шешетін техникалық құрал ретінде қараған дұрыс.

Нақты не істеуге болады

1. Шарттағы формуланы сұраңыз. Своп-фри шотта позиция ұзақ ашық тұрса қандай төлем алынады? Ол тіркелген бе, әлде күнге пропорционал ма? Бұл — брокерге қоятын нақты сұрақ, қолдау қызметі жазбаша жауап беруі керек.

2. Не сатып алатыныңызды нақтылаңыз. Акцияның өзі ме, әлде акцияға CFD ме? Бұл екеуі бір терминалда бір-біріне ұқсас көрінеді, бірақ мәні бөлек.

3. Компанияны сүзіңіз. Акциямен жұмыс істесеңіз, шариғат индекстерінің тізімдері ашық — қай компания критерийден өткенін көруге болады.

4. Иінтіректі шектеңіз. Иінтірек бойынша күмәніңіз болса, оны 1:1-ге жақын ұстау — яғни тек өз ақшаңызға сәйкес көлемде сауда жасау — техникалық тұрғыдан мүмкін.

5. Өз ғалымыңызға нақты сұрақ қойыңыз. «Трейдинг болама?» дегеннің орнына: «Своп алынып тасталған, актив жеткізілмейтін, иінтірегі 1:100 CFD-мен сауда — қалай?» деп сұраңыз. Нақты сұраққа нақты жауап аласыз.

Брокерлердегі своп-фри шарттары

Рейтингтегі төрт брокердің төртеуінде де ислам шоты бар, бірақ ашылу тәртібі мен ұзақ позицияға қойылатын шарттары әртүрлі:

• Vantage — өтініш бойынша, барлық шот түрінде, $50-ден
• VT Markets — өтініш бойынша, Standard және Raw ECN
• FxPro — кабинеттен өтініш, брокер қарайды
• BullWaves — базалық шоттың шарттарымен

Қай брокер сіздің жағдайыңызға қолайлы екенін екі минуттық сауалнамадан өтіп біле аласыз — онда ел, капитал және платформа ескеріледі.

Тағы бір рет: бұл бет техникалық ақпарат береді, діни үкім шығармайды. Соңғы шешім — сіздікі.